eski mardin, gezilecek yerler, zinciriye, bienal

DİLLER VE DİNLER ŞEHRİ MARDİN 2: Eski Mardin Gezilecek Yerler

Mardin Gezi Rehberi  yazımda, tüm gezi izlenimlerimi ve bilgilerimi sizlerle paylaşmaya çalıştım. Şimdi ise akıllarda şekillenen Mardin’de, eski şehrin gezilecek ve görülecek yerlerin bahsetme zamanı. Böyle şehirleri tarihi bilgilerini bilerek gezmek gerekiyor diye düşünüyorum. Bu sebeple hem bilgilendirici hem de gezi rotanızı kolaylaştırıcı Eski Mardin gezilecek yerler rehberi hazırladım. Keyifli okumalar diliyorum.

Eski Mardin

eski mardin, gezilecek yerler, bienal, zinciriye Eski Mardin

Mezopotamya’nın en eski şehirlerinden olan Mardin, bir dağın tepesine kurulu büyüleyici bir şehir. En tepede bulunan kalesi ile hem aşağıdan yukarı hem de yukarıdan aşağıya bakıldığında ayrı bir güzellikte. Eski Mardin’de beni en çok etkileyen; şehrin her yapısının ayrı bir incelikte inşa edilmiş oluşu. Daha açık bir ifadeyle anlatmam gerekirse; Eski Mardin evlerinin, sokaklarının, diğer yapıların hiç kimseyi rahatsız edilmeyecek kadar muntazam düzenlenmiş olduğu. Eee bir de modern yapılarımızı kıskandıran, yüzyıllardır hala taş gibi duran eski yapılarından da etkilenmemek elde değil. Gerçi ‘taş gibi duran’ ifadesi ne kadar doğru tartışılır. Çünkü onlar gerçek bir taş yapılar, gibisi asla yok! 🙂

Eski Mardin Evleri ve Sokakları

mardin, kültür sokağı, eski mardin, gezilecek yerler, gezi blog Mardin Kültür Sokağı

Eski Mardin evleri hiç kimseyi rahatsız etmeyecek şekilde inşa edilmesinin yanında bu taş evler aynı zamanda birbirinin cephesini kapatmamakta ve cepheleri güneye bakmakta. Güneye doğru bakan bu evlerden, uçsuz bucaksız Mardin Ovası yani Mezopotamya görülüyor. Genellikle iki katlı olan Eski Mardin evlerinin damları bulunuyor. Yapılardan Mardin Ovası’na doğru bakıldığı zaman insan kendi kendine ‘Ben neredeyim böyle?’ sorusunu sormadan edemiyor. Oldukça etkileyici!

eski mardin, mardin evleri, mardin sokakları, tarihi evler, mezopotamya Eski Mardin Evleri ve Sokakları

Mardin ara sokaklarında dolaşırken aklımın karışıp kendimi hep yolumu kaybederken buldum. Keşfetmekten hoşlananlar için harika bahaneydi aslında bu. Eski Mardin sokakları labirente benzer şekilde düzenlenmiş. Dikkatli gezdiğinizde bazı yapıların altından geçitlerle geçtiğinizi fark edeceksinizdir. Bu geçitlerin adı ‘abbaralar’ imiş. Mardin’in önemli mimari özelliklerinden sayılan abbaralar; tarihte şehir halkını yaz mevsiminde sıcaktan, kış mevsiminde ise zorlu hava koşullarından korumak amacıyla yapılmış.

Sakıp Sabancı Kent Müzesi ve Dilek Sabancı Sanat Galerisi

mardin, sakıp sabancı kent müzesi, medrese, Mardin Sakıp Sabancı Kent Müzesi

Mardin’i gezmeye Eski Hükümet Konağı yanında bulunan Sakıp Sabancı Kent Müzesi’nden başlamanızı öneririm. Böylece hem Mardin hakkında bilgi edikten sonra tarihi mekanları gezmiş olursunuz hem de Eski şehri yukardan başlayıp aşağıya doğru inerek rahat gezebileceğiniz bir rota belirlemiş olursunuz.

Sakıp Sabancı Kent Müzesi’nde, Medeniyetlerin Beşiği Mardin’in tarihini, kültürünü, mimarisini, dil ve dinlerini gibi daha birçok konuyu yansıtan eserler, mobilyalar, fotoğraflar ve canlandırma bölümleri bulunuyor.

dilek sabancı, sanat galerisi, mardin bienal, sakıp sabancı, müze, ai weiwei Dilek Sabancı Sanat Galerisi – AI WEIWEI

Müze ve sanat galerisinin bulunduğu alan ‘Süvari Kışlası’ olarak da biliniyor. 2. Abdülhamit zamanında, Diyarbakır Valisi Hacı Hasan Paşa tarafından, 1889 yılında yapılmış. Sakıp Sabancı’nın vasiyeti üzerine daha önceden Süvari Kışlası, Askerlik Şubesi ve Vergi Dairesi olarak kullanılan tarihi yapıda,  2009 yılında kent müzesi olarak hizmet vermeye başlanıldı.

Şahtanaların Evi (Eski PTT Binası)

1890 yılında Şahtana Ailesi tarafından Ermeni Mimar Lole’ye yaptırılan bu ev, Şehidiye Cami’nin hemen karşısında ve Sakıp Sabancı Kent Müzesi’nin de biraz ilerisinde cadde üzerinde bulunuyor. Mardin sivil mimarisinin en güzel örneklerinden biri olmakla birlikle Mardin’in en büyük U planlı evlerinden biri. Yapı gerçekten oldukça görkemli ve işçiliği ile göz alıcı. Hal böyle olunca; yapı birçok kez dizilere mekan olmuş. 1953’ten yakın zamana kadar yapı, PTT binası olarak kullanılmış. Şimdi ise Uygulama Oteli olarak kullanılıyor. Uygun fiyatlarda çay – kahve burada içebilirsiniz.

Mardin Ulu Cami

Mardin, ulu cami, avlu, gezilecek yerler, eski mardin Mardin Ulu Cami avlu

Mardin Ulu Cami, 12. yy. Artuklu Mimarisinin temel özelliklerini yansıtmakta. Şehri batıdan doğuya ikiye bölen ana caddenin güneyindeki çarşı bölgesinde dikdörtgen bir alan içerisinde bulunuyor. Caminin ilk inşa tarihi maalesef bilinmiyor. Ancak 1176 tarihinde var olduğu kayıtlarda bulunuyormuş.

Diğer Artuklu yapılarında olduğu gibi Ulu Cami de avlulu olarak tasarlanmış. Doğu ve batı olmak üzere iki kapıdan avluya girilebiliniyor, avludan camiye girişler ise dört kapıdan yapılabiliniyor. Avluda bir çeşme bulunuyor, onun etrafında ise genellikle Mardinli gençler. Camiyi ve Mardin’i tanıtmak için sizlerin de peşinize düşeceklerdir. Genellikle öğrenci olduklarından bırakın da anlatsınlar siz de onlara destek olun derim ben. 🙂

ulu cami, eski mardin, gezilecek yerler, medrese Ulu Cami

Eski Mardin’de tepedeyseniz aşağıya doğru, aşağıdaysanız havaya doğru baktığınızda Ulu Cami’nin minaresini hemen hemen her yerden görülmeniz mümkün. Ulu Cami, Anadolu’daki çifte minareli camilerin ilk örneklerinden ve Mardin’in en eski camilerinden.  Ama çifte minare yıkıldığından gördüğümüz silindirik, süslü minare yıkılanların yerine 19. Yüzyılda yapılmış.

Mardin’daki Ulu Cami dışında, Midyat, Kızıltepe ve Savur’da da Ulu Cami bununuyor.

Revaklı Çarşı

mardin bienali, eski mardin, revaklı çarşı, mekan 4. Mardin Bienali mekanları – Revaklı Çarşı

Mardin’in otantik çarşılarından bana göre en keyiflisi Revaklı Çarşı. Ulu Cami’nin arka kapısından yukarı doğru ilerlediğinizde kolaylıkla çarşıya ulaşabilirsiniz. Çarşının girişinden canım Marangozlar Kahvesi’ne de gidebilirsiniz. Çarşı, yolun iki yanında revaklar ve revakların arasında yer alan  tek sıra derin dükkanlardan meydana geliyor. Sipahiler ve Tellallar Çarşısı olarak da biliniyor. Şahmaran figür boyamaları ve bakır nakışlamalarını burada görebilirsiniz. Bu seneki 4. Mardin Bienali kapsamındaki mekanlar arasında Revaklı Çarşı da bulunuyordu, rengarenk ve oldukça keyifliydi.

Mardin Kırklar Kilisesi

Mor (Aziz) Behnam adıyla da bilinen Kırklar Kilisesi, Süryani Kadim Ortodoks Cemaai’ne aittir. Çoğu kaynakta yapım yılının 6. yüzyılda olduğu geçse de son yıllarda yapılan çalışmalarda daha erken  tarihlerde yapılmış olduğuna dair işaretler bulunmuş.

Kilisenin iki ismine de ait efsaneler bulunuyor. Bunlardan birincisi; Hristiyanlığı benimsedikten sonra babaları tarafından öldürülen Mor Behnam ve kız kardeşi Saro adına inşa edilmiş. Onlar kilise için aziz mertebesindeler. Diğeri ise; 3. yüzyılda Roma İmparatoru Dokios Hristiyanlar üzerine baskı uygulamasıyla başlayan bir efsaneye dayanıyor. Kapadokya’da Hristiyanlığı benimsemiş Yunan kökenli 40 asker, imparatorun emriyle Sivas’a donarak ölmeleri için sürgüne gönderilirler. Ölen askerler, Hristiyanlık dünyasında şehitlik makamına yükselmesiyle onlara yapılan kiliselerden biri olduğu söyleniyor.

Kırklar Kilisesi, günümüzde hem ibadete hem de ziyarete açık birkaç Mardin kilisesinden birisi. Bana  diğer yapılardan biraz daha farklı geliyor, daha çok bir müze gibi burası. Ek olarak;  Deyrulzaferan Manastırı, Patriklik Merkezi olarak kullanıldığı zamanda, halkın ruhani ve idari işleri bu kiliseden yürütülürmüş.

Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi

mardin, zinciriye medresesi, gezilecek yerler, gezi blog, eski mardin sokak Mardin Zinciriye Medresesi

Mardin’de hüküm süren son Artuklu Sultanı Melik Necmeddin İsa Bin Muzaffer Davud Bin El Melik Salih tarafından 1385 yılında yapılmış olan Zinciriye (Sultan İsa) Medresesi, çok uzaklardan bile dikkat çekiyor. Kaldığımız otelin (Zinciriye Otel) hemen üzerinde bulunması sebebiyle bakmalara doyamadığımız bir medreseydi Zinciriye. Medresenin adı bir rivayete göre; eskiden iki dilimli kubbe arasında zincir gerilmiş olmasından gelmekteymiş. Zinciriye Medresesi’nin en belirgin mimari özelliği, doğu ve batı uçlarındaki dilimli kubbeleri ve yüksek taç kapısı. Dikdörtgen ve geniş bir alana yayılmış olan yapı içerisinde iki kat üzerinde avlu, cami, türbe ve üst katında odacıklar bulunuyor.

Medrese, eski şehrin tepesinde bulunduğundan gün batımını izlemek için harika bir nokta burası. Buradan gün doğumunu izlemek de tahminimce güzeldir ancak o saatlerde medrese kapalı oluyor. Fotoğraf delileri için hem medresenin içi hem de medreseden şehre kuş bakışı konumu tam çıldırmalık.

Mardin Müzesi

mardin müzesi, gezilecek yerler, cumhuriyet meydanı, eski mardin Mardin Müzesi

Cumhuriyet Meydanı üzerinde bulunan Mardin Müzesi’nin tarihi, 1895 yılına kadar uzanmakta. Antakya Patriği Behnam Bani tarafından ‘Süryani Katolik Patrikhanesi’ olarak yapılmış. Müze olarak hizmete, 2000 yılında bakanlığın restore edilmesiyle açılmış. Geleneksel bir Mardin mimarisinde olan yapıda olan Mardin Müzesi’nde, Arkeolojik Kazılar Salonu, İnanç Salonu, Ticaret Salonu, Yaşam Salonu, Sahte Eserler Salonu, Arkeopark, İhtisas Kütüphanesi, Sanat Galerisi ve bir de Laboratuvar bölümü bulunuyor. Müze girişinde bulunan detaylı müze broşürlerinden alırsanız daha bilinçli gezebilirsiniz.

Müze pazartesi günleri hariç her gün ziyaret açık. Müzekart geçerli burada ancak kartınız yoksa giriş ücreti 5 TL. Ayrıca 18 yaş altı ve 65 yaş üstüne ücretsiz. Müzeyi kasım – Mart ayları arası 08:00 – 17:00, Mart – Ekim ayları arası ise 08:30 – 17:30 saatlerinde ziyaret edebilirsiniz.

eski mardin, gezilecek yerler, medrese, kilise, zinciriye Eski Mardin

Cumhuriyet Meydanı’nda Mardin Müzesi dışında, Meryem Ana Kilisesi, Latifiye Camii, İnekler Çarşısı, Şahkulubey Konağı ve Kırklar Kilisesi bulunuyor. Keldani Kilisesi ve Cumbalı Ev de meydanın epey yakınında bulunuyor. Yemek yeri favori mekanlarımdan olan Cercis Murat Konağı ve Bağdadi Restaurant da meydana yakın bulunuyor. Kendi gezi rotanızı belirlerken bu detay işinize yarayacaktır.

Kasimiye Medresesi

Mardin Kasımiye Medresesi’nin yapımına Artuklular başlamış ancak Timur döneminde Moğollar saldırısına uğradığından yarım kalmış. 15. Yy. sonlarında Akkoyunlular tarafından tamamlanmış. Medresenin adı da o dönemin sultanı olan Kasım İbn Cihangir’den delmekte. Mardin Kasımiye Medresesi; 16. yüzyılda Mardin’de maddi kaynağa en çok sahip olan en önemli eğitim merkezlerinden biriymiş. 1. Dünya Savaşı’na kadar da eğitim burada devam etmiş.

Kasımiye Medresesi, avlu etrafına düzenlenmiş iki katlı mekanlardan oluşan açık medrese tipinde. 23 odalı medrese içerisinde iki mescit, bir türbe ve bir de çeşme bulunuyor. Yapının giriş kapısı yapının güney cephesinde olup, muhteşem Mardin Ovası’na bakıyor.

mardin ovası, mezopotamya, eski mardin, medrese Mardin Ovası

Eski Mardin’de diğer gezilecek yerler arasında Melik Mahmut (Bab Es Sur) Camii, Şeyh Çabuk Camii, Şehidiye Camii, Sit Radviye (Hatuniye) Medresesi, Meryem Ana Kilisesi, Keldani Kilisesi, Cumbalı Ev, Eski Çarşı ve Bakırcılar Çarşı bulunuyor.

Mardin Gezi Rehberi ve ‘Alternatif Mardin Rehberi’ yazılarımı da okuyarak diğer Mardin gezi detaylarına ulaşabilirsiniz.

Kocaman sevgiler,

Nazlı.

*************************************************************************************************************

Sosyal Medya hesaplarımı takip etmek ve diğer lokal yazılarımı okumak için aşağıdaki bağlantılı yazılara tıklayarak kolay erişim sağlayabilirsiniz.

Instagram

Twitter

Facebook

Mardin Gezi Rehberi

Alternatif Mardin Rehberi

Eskişehir’i Es Geçmemek için 12 Önemli Neden

Eskişehir Yöresel Lezzetler Rehberi

Buram Buram Tarih Kokan Bursa Kasabası: Tirilye

Ayvalık’ta Bilim ve Sanat Köyü: Küçükköy

Datça Gezilecek Yerler

No Comments

Post A Comment